Lupakan Papan Tanda Had Laju : Turki Guna Kereta Kemalangan Untuk “Keinsafan”

Kebanyakan negara beri amaran kepada pemandu dengan cara yang sama:
papan tanda had laju yang kecil, ayat sopan, mungkin slogan sedih.

Dan kebanyakan pemandu pula beri respon yang sama:

“Ala… itu untuk orang lain.”

Turki tengok semua itu dan macam berkata:

“Okay. Kita takkan minta elok-elok dah.”

Jadi di beberapa kawasan di Türkiye terutama di wilayah seperti Erzurum pihak berkuasa mula meletakkan kereta yang benar-benar remuk akibat kemalangan di tepi jalan raya (malah ada yang diletakkan tinggi di atas struktur supaya lebih jelas). Bukan gambar. Bukan poster. Kereta betul. Besi betul. Kesan kemalangan betul. Yang jenis buat anda terdiam dan terus angkat kaki dari pedal minyak.

Ini macam jumpscare dalam filem seram cuma “hantu” dia ialah undang-undang fizik.

Kenapa Ia Berkesan

Papan tanda had laju ada satu masalah besar: ia terlalu biasa.
Otak kita letak benda tu dalam kategori “background noise” sama macam iklan billboard, papan tanda kedai, dan status WhatsApp kawan.

Tapi kereta remuk?

Kereta remuk seolah-olah berkata:

“Ini yang jadi bila kau anggap had laju tu sekadar cadangan.”

Ia menukar keselamatan jalan raya daripada sekadar “info” menjadi sesuatu yang otak kita rasa real. Dan manusia jarang berubah sebab dapat maklumat. Manusia berubah sebab terasa.

Turki Bukan Satu-Satunya

Turki mungkin yang paling berani, tapi negara lain pun ada buat pendekatan lebih kurang sama:

• Perancis pernah meletakkan kereta remuk di bulatan jalan (roundabout) untuk “kejutkan” pemandu supaya memperlahankan kenderaan.
• Kanada (Québec) pernah menguji paparan kereta rosak di tepi jalan, dan kajian mendapati pemandu memang menurunkan kelajuan, walaupun sedikit.
• Cyprus menggunakan kereta remuk dalam pameran awam sempena kempen keselamatan jalan raya.
• India pula pernah memaparkan bangkai kereta kemalangan di kawasan bandar sebagai amaran visual.
• Australia juga ada laporan komuniti tentang kempen lama yang meletakkan kereta remuk di tepi jalan, biasanya untuk isu memandu mabuk atau mengantuk.

Kempen ini memang “keras”, dan ada orang mungkin kata ia keterlaluan. Tapi kemalangan jalan raya pun keterlaluan.

Pendekatan Turki tak guna slogan panjang. Ia terus bagi mesej paling tepat:

“Ini dulu hari biasa untuk seseorang.
Lepas tu… ia bukan hari biasa lagi.”

Dalam dunia penuh gangguan, kereta remuk masih mampu tarik perhatian serta-merta sebab pemandu mungkin boleh abaikan papan tanda… tapi susah nak abaikan akibat sebenar.